انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 06 21 One-dimensional nanotubes: Effective structures in photocatalytic CO2 conversion/reduction reaction into valuable products نانولوله‌های یک بعدی: ساختارهای موثر در واکنش تبدیل/احیاء فوتوکاتالیستی CO2 به محصولات ارزشمند 479 506 735991 10.22034/ns.2026.2088702.1425 FA فریده کلاهدوزان پژوهشکده جامع علوم و فناوریهای همگرا، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران فرهاد خراشه دانشکده مهندسی شیمی و نفت،دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران علیرضا مشفق دانشکده فیزیک، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران 0000-0002-8770-1410 Journal Article 2026 04 09 In the contemporary era, air pollution and global warming remain critical environmental challenges, intensified by the continuous rise in greenhouse gas emissions, particularly carbon dioxide (CO2). Converting CO2 into value-added products such as methane, ethane, and methanol through the Photocatalytic CO2 Reduction Reaction (PCRR) has emerged as a promising strategy to mitigate its environmental impact. The basis of photocatalytic processes is the selection and design of semiconductor catalysts. However, these catalysts face intrinsic limitations, including limited light absorption and rapid electron–hole recombination, which significantly reduce conversion efficiency. One-dimensional (1D) nanostructures, especially nanotubes, are considered efficient candidates to address these limitations owing to their high specific surface area, large aspect ratio, enhanced charge transport properties, and improved light-harvesting capability. This review presents an introduction to one-dimensional nanotubes and examines their prominent properties such as structural, mechanical and photocatalytic ones. It also investigates the PCRR mechanism from thermodynamic and kinetic perspectives. Furthermore, strategies for improving the performance of nanotubes in photocatalytic processes such as metal and non-metal doping, co-catalyst loading, and heterojunction construction are presented. Finally, the most widely used types of nanotubes for the photocatalytic conversion of CO2 into valuable products (like methane and methanol) such as CNTs, BNNTs and TMDCs are introduced. آلودگی هوا و افزایش دمای زمین از مهمترین چالش‌های زیست محیطی عصر حاضر به شمار می‌رود که با رشد مداوم انتشار گازهای گلخانه‌ای، به ویژه دی‌اکسیدکرین، تشدید شده است. یکی از راهکارهای نوین برای کاهش پیامدهای زیست‌محیطی این گاز، تبدیل آن به ترکیباتی ارزشمند همچون متان، اتان و متانول از طریق واکنش فوتوکاتالیستی احیای CO2 (PCRR) می‌باشد. اساس فرآیندهای فوتوکاتالیستی، انتخاب و طراحی کاتالیست نیمه‌رسانا می‌باشد. از طرفی، این کاتالیست‌ها با محدودیت‌هایی مانند جذب نوری ضعیف و بازترکیب سریع الکترون-حفره مواجه هستند که منجر به کاهش بازده واکنش می‌گردد. نانوساختارهای یک بعدی (1D)، بویژه نانولوله‌ها به دلیل سطح ویژه بالا، نسبت طول به قطر زیاد، انتقال موثر بار و جذب نور مناسب، به عنوان گزینه‌هایی کارآمد برای رفع این محدودیت‌ها مطرح هستند. این مطالعه مروری، به معرفی نانولوله‌های یک بعدی و بررسی خواص برجسته آن‌ها همچون خواص ساختاری، مکانیکی و فوتوکاتالیستی و همچنین بررسی مکانیزم PCRR از نگاه ترمودینامیک و سینتیک می‌پردازد. سپس راهکارهای بهبود عملکرد نانولوله‌ها شامل آلایش فلزی و غیرفلزی، بارگذاری کاتالیست‌های کمکی و ایجاد اتصالات ناهمگن در فرآیندهای فوتوکاتالیستی این واکنش ارائه می‌گردد. در نهایت، انواع نانولوله‌های پرکاربرد در تبدیل فوتوکاتالیستی CO2 به محصولات ارزشمند (نظیر متان و متانول) از جمله نانولوله‌های کربنی، بورنیتریدی و دی‌سولفیدی معرفی می‌شود.

https://nanomeghyas.ir/article_735991_e8964883849c712e07d6678c42643499.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 06 21 Design of a Plasmonic Biosensor Based on an MIM Waveguide With a Pentagonal Resonator and Rectangular Slot, Featuring High Sensitivity for the Detection of Various Bacteria طراحی زیست حسگر پلاسمونی مبتنی بر موجبر MIM با تشدیدگر پنج ضلعی و شکاف مستطیلی با حساسیت زیاد جهت تشخیص انواع باکتری 507 518 736352 10.22034/ns.2026.2081219.1417 FA محمدرضا رخشانی گروه مهندسی برق، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. 0000-0003-0373-3202 Journal Article 2025 12 18 In this study, a plasmonic biosensor based on a metal–insulator–metal (MIM) waveguide is proposed for high-sensitivity refractive index detection and analyzed numerically. The design consists of a hybrid configuration comprising a pentagonal resonant cavity coupled with a narrow rectangular slot located at its center. This specific arrangement enables the excitation of two distinct resonance modes, leading to improved spectral resolution and sensing accuracy compared to conventional MIM structures. The finite-difference time-domain (FDTD) simulation method was employed to investigate the optical response and optimize the geometric parameters of the design. The optimized sensor, with a sensitivity of 1272 nm/RIU and a figure of merit (FOM) of 7930 RIU-1, demonstrates excellent sensing capability and strong electromagnetic field confinement. Owing to its compact geometry and compatibility with nanoimprint lithography, the proposed design is highly manufacturable. The conducted analyses indicate that this structure possesses the ability to detect and distinguish between Vibrio cholerae, Escherichia coli, and Pseudomonas bacteria. در این تحقیق، یک حسگر زیستی پلاسمونی مبتنی بر موجبر فلز–عایق–فلز (MIM) با حساسیت زیاد برای تشخیص ضریب شکست پیشنهاد و به‌صورت عددی تحلیل شده است. طراحی پیشنهادی شامل یک پیکربندی ترکیبی متشکل از یک کاواک تشدید پنج ضلعی جفت‌شده با یک شکاف مستطیلی باریک واقع در مرکز آن است. این آرایش خاص امکان تحریک دو مد تشدید متمایز را فراهم می‌کند که در مقایسه با ساختارهای MIM متداول، وضوح طیفی و دقت حسگری بهتری به دست می‌دهد. در این پژوهش، از روش شبیه‌سازی تفاضل محدود در حوزه زمان (FDTD) برای بررسی پاسخ نوری و بهینه‌سازی پارامترهای هندسی طرح استفاده شده است. حسگر بهینه‌شده، با حساسیت nm/RIU1272 و شاخص شایستگی RIU-17930، قابلیت خوب در حسگری و محصورسازی قوی میدان الکترومغناطیسی را نشان می‌دهد. به دلیل هندسه فشرده و سازگاری با لیتوگرافی نانوپرینت، طرح پیشنهادی با قابلیت ساخت بالا قابل تولید است. نتایج نشان می‌دهند که ساختار پیشنهادی توانایی تشخیص و تمایز بین باکتری های ویبریو کلرا، اشرشیا کلی و سودوموناس را دارا است.

https://nanomeghyas.ir/article_736352_96dc3020c6f98ad223b7bdced5e917b4.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 06 21 Advanced Nanoadsorbents and Nanomaterials for Water Pollutant Removal: A Review of Mechanisms, Applications, and Future Perspectives نانوجاذب‌ها و نانومواد پیشرفته برای حذف آلاینده‌های آب: مروری بر مکانیسم‌ها، کاربردها و چشم‌اندازهای آینده 519 539 737679 10.22034/ns.2026.2093110.1440 FA لیلا سادات علوی گروه شیمی تجزیه، دانشکده شیمی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران 0009-0000-6092-2988 مهشید گلستانه گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0001-6182-2495 علی غلامی 'گروه شیمی تجزیه، دانشکده شیمی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران 0000-0002-9145-9815 Journal Article 2026 04 10 Water contaminants, including pharmaceuticals, endocrine-disrupting compounds, pesticides, per- and polyfluoroalkyl substances, dyes, heavy metals, microplastics, and pathogenic microorganisms, are increasingly detected in aquatic environments and pose significant challenges to conventional water treatment technologies due to their persistence, toxicity, and complex behavior. Many existing treatment processes exhibit limited efficiency in completely removing these contaminants, creating an urgent need for more advanced and sustainable remediation strategies. This narrative review examines recent advances in smart nanoadsorbents and advanced nanomaterials for water purification and contaminant removal. Various classes of nanomaterials, including metal and metal oxide nanoparticles, carbon-based nanomaterials, metal–organic frameworks, covalent organic frameworks, nanocellulose-based materials, polymeric nanomaterials, nanostructured biochars, and nanostructured membranes, are discussed in terms of their structure, properties, and water treatment applications. Particular emphasis is placed on stimulus-responsive nanoadsorbents capable of responding to environmental triggers such as pH, temperature, light, and magnetic fields. Major removal mechanisms, including adsorption, photocatalytic degradation, membrane-based separation, electrochemical processes, antimicrobial inactivation, and redox reactions, are critically evaluated. The reviewed studies demonstrate that multifunctional and hybrid nanomaterial systems generally outperform single-component nanomaterials by providing enhanced removal efficiency, improved selectivity, greater stability, and superior reusability. Recent pilot-scale investigations and real-world applications further highlight the potential of these materials for practical water and wastewater treatment. Nevertheless, challenges related to production costs, scalability, regeneration, environmental safety, potential ecotoxicity, and regulatory acceptance continue to limit their widespread implementation. Overall, smart nanoadsorbents and advanced nanomaterials represent promising platforms for next-generation water treatment technologies; however, overcoming technical, economic, and regulatory barriers remains essential for their successful large-scale deployment. آلودگی منابع آبی ناشی از حضور آلاینده‌های آلی، غیرآلی و زیستی، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و بهداشتی جهان تبدیل شده است. آلاینده‌هایی نظیر داروها، مختل‌کننده‌های غدد درون‌ریز، آفت‌کش‌ها، ترکیبات پرفلوروآلکیل و پلی‌فلوروآلکیل، رنگ‌ها، فلزات سنگین، میکروپلاستیک‌ها و عوامل بیماری‌زا، به دلیل پایداری، سمیت و مقاومت در برابر فرآیندهای متداول تصفیه، تهدیدی جدی برای کیفیت آب محسوب می‌شوند. در این مطالعه، پیشرفت‌های اخیر در زمینه نانوجاذب‌ها و نانومواد پیشرفته برای حذف آلاینده‌های آب به‌صورت یک مرور روایتی مورد بررسی قرار گرفته است. انواع مختلف نانومواد شامل نانوذرات فلزی و اکسیدهای فلزی، نانومواد کربنی، چارچوب‌های آلی-فلزی، چارچوب‌های آلی کووالانسی، نانوسلولز، نانومواد پلیمری، بیوچارهای نانوساختار و غشاهای نانوساختار از نظر ساختار، ویژگی‌ها و کاربردهای تصفیه آب تحلیل شده‌اند. همچنین، نانوجاذب‌های هوشمند پاسخ‌گو به محرک‌های محیطی نظیر pH، دما، نور و میدان مغناطیسی و نقش آن‌ها در بهبود کارایی حذف آلاینده‌ها مورد توجه قرار گرفته است. مکانیسم‌های اصلی حذف شامل جذب سطحی، تخریب فوتوکاتالیستی، فرآیندهای اکسایش–کاهش، جداسازی غشایی، فرآیندهای الکتروشیمیایی و غیرفعال‌سازی زیستی بررسی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که سامانه‌های هیبریدی و چندعملکردی در مقایسه با نانومواد منفرد، کارایی، گزینش‌پذیری، پایداری و قابلیت استفاده مجدد بالاتری دارند. همچنین، مطالعات پایلوت و کاربردهای واقعی بیانگر پتانسیل بالای این فناوری‌ها برای استفاده در سامانه‌های تصفیه آب و فاضلاب هستند. با این حال، چالش‌هایی نظیر هزینه‌های تولید، مقیاس‌پذیری، سمیت بالقوه، ارزیابی چرخه عمر و الزامات مقرراتی، همچنان موانعی مهم در مسیر تجاری‌سازی و استقرار گسترده این فناوری‌ها به شمار می‌روند. در مجموع، نانوجاذب‌ها و نانومواد پیشرفته ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه نسل آینده فناوری‌های تصفیه آب دارند، اما تحقق این ظرفیت مستلزم ایجاد تعادل میان کارایی، پایداری، ایمنی و قابلیت کاربرد در شرایط واقعی است.

https://nanomeghyas.ir/article_737679_55884787bf8e368aa6e7aeb75deea3dc.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 06 21 Experimental Investigation of Wettability Alteration in Carbonate Reservoirs Using GO-SiO₂-TiO₂ Nanofluids بررسی آزمایشگاهی تغییر ترشوندگی در مخازن کربناته، با استفاده از نانوسیالات GO-SiO2-TiO2 540 555 737802 10.22034/ns.2026.2084884.1421 FA آرش پورعبدل شهرکردی گروه مهندسی نفت، دانشکده نفت و مهندسی شیمی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-4084-4713 قاسم زرگر گروه مهندسی نفت، دانشکده نفت اهواز، دانشگاه صنعت نفت، اهواز، ایران 0000-0003-1677-381X Journal Article 2026 02 21 Wettability alteration from oil-wet to water-wet state in carbonate reservoirs, which are predominantly oil-wet, using nanofluids containing nanoparticles or nanocomposites is considered one of the most effective strategies for releasing oil adhered to rock grain surfaces and thereby enhancing oil recovery from these reservoirs. Accordingly, in this research, a new nanocomposite named graphene oxide-silica-titanium dioxide (GO-SiO2-TiO2) was synthesized and used to achieve two main goals: to induce significant wettability alteration and to determine its optimum concentration. Additionally, to obtain information about the mentioned nanocomposite and its thermal stability, six methods were used: Transmission Electron Microscopy (TEM), Field Emission Scanning Electron Microscopy (FESEM), X-ray Photoelectron Spectroscopy (XPS), Thermogravimetric Analysis (TGA), Zeta Potential, and Dynamic light scattering (DLS). According to the results of these methods, it was found that the silica and titanium dioxide nanomaterials had uniformly and regularly covered the surfaces of the graphene oxide nanosheets in the nanocomposite, and the nanocomposite also possessed high thermal stability. Then, using the sessile drop method and also slices from a carbonate core, the contact angle values at concentrations of 0 (reference or oil-wet state), 100, 500, 1500, and 2500 ppm of GO-SiO₂-TiO₂ nanofluid were measured to be 147.46°, 93.28°, 44.13°, 25.02°, and 69.71°, respectively. These results indicate that the new GO-SiO₂-TiO₂ nanocomposite exhibits a remarkable potential to induce significant wettability alteration and, consequently, to markedly improve the oil recovery factor in carbonate reservoirs, especially at the optimum concentration of 1500 ppm, which results in the maximum reduction in contact angle from 147.46° to 25.02°. ایجاد تغییر ترشوندگی از حالت نفت دوست به آب دوست در مخازن کربناته که مخازنی عمدتا نفت دوست هستند، با استفاده از نانوسیالات حاوی نانوذرات، یا نانوکامپوزیت ها، یکی از موثرترین استراتژی ها جهت آزادسازی نفت چسبیده به سطوح دانه های سنگ و در نتیجه، افزایش ضریب بازیافت نفت از این مخازن محسوب می شود. بر همین اساس و در این پژوهش، نانوکامپوزیت جدیدی به نام اکسید گرافن-سیلیکا-دی اکسید تیتانیوم (GO-SiO2-TiO2)، به منظور دستیابی به دو هدف اصلی: ایجاد تغییر ترشوندگی شدید و نیز تعیین غلظت بهینه ی آن، سنتز و استفاده گردید. علاوه بر این، جهت دستیابی به اطلاعاتی از نانوکامپوزیت مذکور و نیز میزان پایداری حرارتی آن، از 6 روش: میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (FESEM)، طیف سنجی فوتوالکتریک اشعه ی ایکس (XPS)، توزین حرارتی (TGA)، پتانسیل زتا (Zeta Potential) و پراکندگی نور پویا (DLS) استفاده شد. بر اساس نتایج این روش ها مشخص شد که نانومواد سیلیکا و دی اکسید تیتانیوم، به شکل کاملا منظم و یکنواختی سطوح نانوصفحات اکسید گرافن در نانوکامپوزیت را پوشانده اند و نانوکامپوزیت نیز از پایداری حرارتی بالایی برخوردار است. سپس، با استفاده از روش قطره ی بی پایه و نیز برش هایی از یک مغزه ی کربناته، مقادیر زاویه ی تماس در غلظت های: 0 (حالت مرجع یا نفت دوست)، 100، 500، 1500 و 2500 پی پی ام نانوسیال GO-SiO2-TiO2، به ترتیب 147.48، 93.32، 44.15، 25.17 و 69.75 درجه اندازه گیری شدند. این نتایج نشان می دهند که نانوکامپوزیت جدید پتانسیل قابل توجهی جهت ایجاد تغییر ترشوندگی شدید و متعاقب آن، افزایش چشمگیر ضریب بازیافت نفت در مخازن کربناته دارد، به ویژه در غلظت بهینه ی آن (1500 پی پی ام) که سبب بیشترین میزان کاهش زاویه ی تماس از 147.48 به 25.17 درجه می شود.

https://nanomeghyas.ir/article_737802_1433ea2988d4bab9e9e706d9135b8c13.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 06 21 Stability Enhancement and Optimization of a Black Phosphorus-Based Surface Plasmon Resonance Sensor Using Graphene for Urinary Glucose Detection بهبود پایداری و بهینه سازی حسگر تشدید پلاسمون سطحی مبتنی بر فسفر سیاه با استفاده از گرافن برای تشخیص گلوکز در ادرار 556 568 738107 10.22034/ns.2026.2093548.1441 FA وحیده محدثی گروه فیزیک، واحد یادگار امام، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران فهیمه ابری نائی گروه فیزیک، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2026 04 08 Surface plasmon resonance (SPR)-based sensors have attracted significant attention as highly sensitive platforms for the non-invasive detection of glucose. In this study, an SPR biosensor with a CsF/Cu/FASnI₃/Black Phosphorus (BP)/Graphene multilayer structure was designed for glucose detection in urine samples and analyzed using the Transfer Matrix Method (TMM). To achieve optimal performance, the thickness of the copper layer as well as the number of black phosphorus and graphene layers were systematically optimized. The results demonstrated that the optimized configuration, consisting of a 50 nm copper layer, three layers of black phosphorus, and a single graphene layer, exhibited the best sensing performance, achieving a maximum sensitivity of 348 deg/RIU and a figure of merit (FOM) of 91 RIU⁻¹. Although the incorporation of graphene resulted in a slight reduction in sensitivity, it significantly improved the chemical stability of the sensor by protecting black phosphorus against oxidation, thereby enhancing its practical applicability. Furthermore, comparison with previously reported SPR biosensors revealed that the proposed design, which integrates a copper plasmonic layer with a perovskite layer, black phosphorus, and graphene, provides an excellent balance between sensitivity, chemical stability, and fabrication cost. These findings highlight the proposed sensor as a promising candidate for the development of low-cost, high-performance SPR biosensors for non-invasive glucose monitoring حسگرهای مبتنی بر تشدید پلاسمون سطحی (SPR) به دلیل حساسیت بالا، گزینه‌ای مناسب برای آشکارسازی غیرتهاجمی گلوکز هستند. در این پژوهش، یک زیست‌حسگر SPR با ساختار CsF/Cu/FASnI₃/BP/Graphene برای اندازه‌گیری گلوکز در نمونه‌های ادرار طراحی و با استفاده از روش ماتریس انتقال (TMM) مورد بررسی قرار گرفت. به منظور دستیابی به بهترین عملکرد، ضخامت لایه مس و تعداد لایه‌های فسفر سیاه و گرافن بهینه‌سازی شدند. نتایج نشان داد که ساختار شامل 50 نانومتر مس، سه لایه فسفر سیاه و یک لایه گرافن، عملکرد بهینه‌ای ارائه می‌دهد و به بیشینه حساسیت deg/RIU 348 و ضریب شایستگی RIU-191 دست می‌یابد. اگرچه افزودن گرافن موجب کاهش اندکی در حساسیت شد، اما با محافظت از فسفر سیاه در برابر اکسیداسیون، پایداری شیمیایی ساختار را بهبود داده و امکان استفاده عملی از این ماده را افزایش می‌دهد. مقایسه با مطالعات پیشین نیز نشان داد که ساختار پیشنهادی، با بهره‌گیری از فلز مس و ترکیب هم‌زمان پروسکایت، فسفر سیاه و گرافن، تعادل مناسبی میان حساسیت، پایداری و هزینه ساخت ایجاد می‌کند. این نتایج، ساختار پیشنهادی را به گزینه‌ای امیدبخش برای توسعه زیست‌حسگرهای SPR کم‌هزینه و با عملکرد بالا در کاربردهای تشخیص غیرتهاجمی گلوکز تبدیل می‌کند.

https://nanomeghyas.ir/article_738107_c9fc4b117359688fecbbc9911c091e00.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 05 22 Eugenol as a green bridge: A comparative study of metal/metal oxide nanoplatforms for simultaneous cytotoxicity and antioxidant therapy in gastric and lung cancers. اوژنول به عنوان یک پل سبز: مطالعه تطبیقی نانوپلتفرم‌های فلز/اکسید فلز برای سمیت سلولی همزمان و درمان آنتی‌اکسیدانی در سرطان‌های معده و ریه 569 585 738109 10.22034/ns.2026.2090758.1431 FA فهیمه نجفی گروه شیمی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران 0000-0002-4140-2546 سمیه عطائی جلیسه گروه زیست‌شناسی،واحد رشت،دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران,** زهرا نیکوئی گروه زیست‌شناسی،واحد رشت،دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران,** Journal Article 2026 04 12 The convergence of green nanotechnology and phytopharmacology represents a transformative strategy for overcoming the limitations of conventional cancer therapies. In this review, the design, green synthesis, and dual-functional biological activity of eugenol-coated metal/metal oxide nanoparticles—particularly Ag, ZnO, and Fe₃O₄—against two major lung–gastric malignancies, lung adenocarcinoma (A549) and gastric adenocarcinoma (AGS), were integrated and evaluated. The results indicate that a simple and reproducible co-precipitation method, using eugenol (Eg) as a dual reducing and stabilizing agent, produces crystalline and colloidally stable nanoparticles (20–50 nm) with remarkable physicochemical properties. Comparative evaluation of cytotoxicity reveals a consistent potency trend: Ag-NPs>ZnO-NPs>Fe3O4-NPs Ag-NPs>ZnO-NPs>Fe3O4-NPs and demonstrates notable tumor-type-dependent sensitivity, with A549 cells showing greater vulnerability than AGS cells. On the other hand, the same nanoparticles—particularly ZnO nanoparticles—exhibit a considerable free-radical scavenging capacity in cell-free DPPH assays, indicating a unique eugenol-derived characteristic. همگرایی فناوری نانو سبز و فیتو فارماکولوژی، یک راهبرد متحول‌کننده برای غلبه بر محدودیت‌های درمان‌های رایج سرطان است. در این بررسی ، طراحی سنتز سبز و فعالیت بیولوژیکی دو عملکردی نانوذرات فلزی/اکسید فلزی پوشش‌دار شده با اوژنول ( به ویژه Ag ، ZnO و Fe₃O₄ ) در برابر دو بدخیمی اصلی سرطان ریه - معده ( آدنوکارسینوم ریه (A549) و آدنوکارسینوم معده (AGS) ) ترکیب و ارزیابی شد. نتایج نشان می‌دهد که یک روش هم رسوبی ساده و تکرارپذیر، با استفاده از Eg به عنوان یک عامل کاهنده و پایدارکننده دوگانه، نانوذرات کریستالی و کلوئیدی پایدار (20-50 نانومتر) با ماهیت‌های فیزیکوشیمیایی برجسته تولید می‌کند. ارزیابی مقایسه‌ای سمیت سلولی، قدرت ثابتی را نشان می‌دهد (Ag-NPs > ZnO-NPs > Fe₃O₄-NPs) و حساسیت وابسته به نوع تومور چشمگیری را نشان می‌دهد، به طوری که سلول‌های A549 آسیب‌پذیری بیشتری نسبت به سلول‌های AGS نشان می‌دهند. از طرف دیگر، همین نانوذرات، به ویژه نانوذرات ZnO، ظرفیت قابل توجهی در جذب رادیکال‌های آزاد در سنجش‌های DPPH بدون سلول نشان می‌دهند که نشان‌دهنده یک ویژگی منحصر به فرد ناشی از Eg است.

https://nanomeghyas.ir/article_738109_aba861b67cae9cb84b5d42f3eafde1de.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 06 21 Effect of Gas Type on the Morphology and Shape of Nanoparticles Synthesized Using Atmospheric-Pressure Plasma اثر نوع گاز بر روی مورفولوژی و شکل نانوذرات سیلیکونی ساخته شده با استفاده از پلاسمای فشار اتمسفر 586 596 738271 10.22034/ns.2026.2086245.1424 FA زهره دهقانی پژوهشکده پلاسما و گداخت هسته‌ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، تهران-ایران Journal Article 2026 02 21 In this study, the synthesis of silicon nanoparticles in a plasma system was investigated with a particular focus on the role of methane in the secondary plasma and its influence on the structural characteristics and temporal stability of the nanoparticles. Silicon nanoparticles were synthesized under two different conditions, namely with and without methane injection, and their structural evolution was analyzed immediately after synthesis and 20 minutes later using Raman spectroscopy (532 nm excitation) and Fourier-transform infrared spectroscopy (FTIR). Raman results revealed that nanoparticles synthesized under both conditions exhibit a nanocrystalline structure at the initial stage, as evidenced by the red-shift and broadening of the silicon optical phonon peak relative to bulk crystalline silicon, indicating pronounced phonon confinement effects. However, in the absence of methane, the Raman signature of silicon was significantly weakened after 20 minutes, whereas it was well preserved in the methane-assisted samples. These results indicate that methane plays a key role in surface chemistry engineering and significantly enhances the temporal stability of plasma-synthesized silicon nanoparticles, providing an efficient strategy for producing stable silicon nanomaterials for advanced applications. در این مقاله، تاثیر گاز متان و استفاده از پلاسمای ثانویه روی ساخت نانوذرات سیلیکونی با استفاده از پلاسما مورد بررسی قرار گرفت. نانوذرات ساخته شده در دو حالت شامل حضور و عدم حضور متان تولید شدند و تغییرات ساختاری آن‌ها بلافاصله پس از تولید و ۲۰ دقیقه پس از آن با استفاده از طیف‌سنجی رامان و طیف‌سنجی مادون‌قرمز تبدیل فوریه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده نشان می‌دهد که نانوذرات تولیدی در هر دو حالت در لحظه تولید دارای ساختار نانوبلورین بوده و اثر محبوس‌شدگی فونونی موجب جابجایی و پهن‌شدن پیک فونونی سیلیکون نسبت به مرجع بلوری می‌شود. با این حال، در نمونه‌های بدون متان، طیف رامان برای سیلیکون پس از گذشت ۲۰ دقیقه به‌طور قابل‌توجهی تضعیف شد، در حالی‌که در نمونه‌های تولیدی در حضور متان، پاسخ رامانی سیلیکون حفظ می‌گردد. این نتایج نشان می‌دهد که متان در پلاسمای ثانویه نقش کلیدی در مهندسی شیمی سطح و افزایش پایداری زمانی نانوذرات سیلیکونی ایفا می‌کند و می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مؤثر برای تولید نانوذرات سیلیکونی پایدار و قابل‌کاربرد مورد استفاده قرار گیرد.

https://nanomeghyas.ir/article_738271_e72ef78b641996dcb26236ed1edb3600.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 06 21 Theoretical study of the adsorption of a platinum-based anticancer drug on iron-, nickel-, and cobalt-doped boron nitride nanotubes مطالعه نظری جذب داروی ضدسرطان مبتنی بر پلاتین بر روی نانولوله های نیترید بور آلاییده شده با آهن، نیکل و کبالت 597 617 738424 10.22034/ns.2026.2090889.1432 FA مهدیه پورسرگل گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه زابل، زابل، ایران 0000-0003-3775-7771 خدیجه حمیدیان گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران 0000-0003-3030-1210 پویا کریمی گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه زابل، زابل، ایران 0000-0003-2879-9347 Journal Article 2026 04 18 Boron nitride nanotubes have attracted considerable attention as promising nanocarriers for drug delivery owing to their excellent biocompatibility, high chemical stability, and low toxicity. However, their relatively weak interaction with platinum-based anticancer drugs, particularly cisplatin, has limited their practical application in drug delivery systems. In this study, the effect of transition-metal doping (Fe, Ni, and Co) on the adsorption behavior of cisplatin on BNNTs was systematically investigated using density functional theory calculations at the B3LYP/LANL2DZ level. The results demonstrated that transition-metal doping significantly enhances both the adsorption strength and thermodynamic stability of the resulting complexes. The adsorption energy increased from −5.39 kcal/mol for pristine BNNTs to −42.30, −39.88, and −26.55 kcal/mol for the BN-Fe/Cisplatin, BN-Ni/Cisplatin, and BN-Co/Cisplatin complexes, respectively. Likewise, the Gibbs free energy of adsorption was calculated to be −30.02, −27.16, and −12.96 kcal/mol, confirming the spontaneous nature of the adsorption process and the superior stability of doped systems. Frontier molecular orbital analysis revealed a reduction in the HOMO–LUMO energy gap from 0.18 eV for pristine BNNTs to 0.14, 0.12, and 0.06 eV for the Fe-, Co-, and Ni-doped complexes, respectively, indicating enhanced chemical reactivity. Furthermore, natural bond orbital analysis demonstrated significant charge transfer between cisplatin and the doped nanotubes, particularly in Fe- and Ni-doped systems, while atoms-in-molecules analysis demonstrated that the metal–chlorine interaction possesses an intermediate electrostatic–covalent character, with the Fe-doped complex exhibiting the strongest interaction. Solvent calculations further showed that although the absolute adsorption energies decreased in the aqueous phase, the relative stability order of the complexes remained unchanged. Among the investigated systems, BN-Fe/Cisplatin complex exhibited the highest stability, highlighting its potential as an efficient nanocarrier for cisplatin delivery in cancer therapy. Nevertheless, the practical design of an optimal drug delivery platform requires balancing strong drug binding with controlled drug release under physiological conditions. نانولوله‌های بورنیترید به‌دلیل زیست‌سازگاری، پایداری شیمیایی و عدم سمیت، گزینه‌های مناسبی برای کاربردهای دارورسانی هستند. با این حال، برهم‌کنش ضعیف آن‌ها با داروهای ضدسرطان مبتنی بر پلاتین، از جمله سیس‌پلاتین، کاربرد آن‌ها را محدود کرده است. در این پژوهش، اثر آلایش نانولوله‌های بور نیترید با فلزات واسطه آهن، نیکل و کبالت بر جذب سیس‌پلاتین با استفاده از محاسبات نظریه تابعی چگالی در سطح B3LYP/LANL2DZ بررسی شد. نتایج نشان داد که آلایش با فلزات واسطه موجب افزایش چشمگیر انرژی جذب و پایداری ترمودینامیکی کمپلکس‌ها می‌شود. انرژی جذب از kcal/mol 39/5- برای نانولوله خالص به 30/42-، 88/39- و 55/26- kcal/mol به‌ترتیب برای کمپلکس‌های BN-Fe/Cisplatin، BN-Ni/Cisplatin و BN-Co/Cisplatin افزایش یافت. همچنین، مقادیر انرژی آزاد گیبس جذب برای این کمپلکس‌ها به‌ترتیب 02/30-، 16/27- و 96/12- kcal/mol محاسبه شد که خودبه‌خودی بودن فرآیند جذب و پایداری بیشتر نانولوله‌های آلاییده را نشان می‌دهد. تحلیل اوربیتال‌های مرزی نشان داد که شکاف انرژی HOMO–LUMO از 18/0 eV در نانولوله بور نیترید خالص به 14/0، 12/0 و 06/0 eV در کمپلکس‌های حاوی آهن، کبالت و نیکل کاهش یافته و در نتیجه واکنش‌پذیری شیمیایی سامانه افزایش می‌یابد. افزون بر این، نتایج تحلیل NBO بیانگر انتقال بار مؤثر بین سیس‌پلاتین و نانولوله‌های آلاییده، به‌ویژه در حضور Fe و Ni، بود و تحلیل AIM نیز ماهیت حدواسط الکترواستاتیکی-کووالانسی و استحکام بیشتر پیوند در کمپلکس حاوی آهن را تأیید کرد. بررسی اثر حلال نشان داد که اگرچه حضور آب موجب کاهش قدر مطلق انرژی جذب می‌شود، ترتیب پایداری کمپلکس‌ها بدون تغییر باقی می‌ماند. نانولوله BN-Fe/Cisplatin به‌عنوان پایدارترین سامانه، پتانسیل بالایی برای کاربرد به‌عنوان حامل دارورسانی در درمان سرطان دارد. با این حال، طراحی نهایی حامل نیازمند ایجاد تعادل بین پایداری کمپلکس و قابلیت رهایش کنترل‌شده دارو در شرایط زیستی است.

https://nanomeghyas.ir/article_738424_4a72a92158b388957ee6c824abca9f41.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 06 21 Physics and Technology of Chemical Vapor Deposition (CVD) of Two-Dimensional Heterostructures in Photodetector Applications فیزیک و فناوری رسوب‌دهی بخار شیمیایی (CVD) مواد دوبعدی با ساختارهای ناهمگون در کاربردهای آشکارسازی نوری 618 655 738112 10.22034/ns.2026.2090755.1430 FA محبوبه اسماعیل پور پژوهشکده جامع علوم و فناوری‌های همگرا، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران 0000-0003-1044-0512 علیرضا مشفق استاد ممتاز دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف 0000-0002-8770-1410 یاسر عبدی دانشکده فیزیک، دانشگاه صنعتی شریف، تهران Journal Article 2026 04 12 In this review article, recent advances in the synthesis and applications of two-dimensional (2D) materials are systematically examined, with a particular emphasis on chemical vapor deposition (CVD) techniques. First, the fundamental growth principles and key parameters governing the CVD process—including temperature, pressure, carrier gas flow rate, precursor type, and substrate characteristics—are discussed in detail. Subsequently, common CVD approaches such as APCVD, LPCVD, PECVD, MOCVD, and LECVD are compared in terms of growth capability, advantages, and inherent limitations. In the following section, strategies for achieving controlled growth of single-crystalline 2D materials are reviewed, along with the influence of critical factors such as grain size, layer number, morphology, crystal orientation, crystal phase, doping, and structural defects on crystallinity and optoelectronic properties. In addition, lateral and vertical heterostructures are highlighted, with particular attention to their role in band engineering and carrier transport modulation. Another major part of this review focuses on 2D material-based photodetectors, where the fundamental detection mechanisms—including photoconductive, photovoltaic, photogating, and photothermal effects—are analyzed. Key performance metrics such as responsivity, quantum efficiency, response time, signal-to-noise ratio, and specific detectivity are also evaluated and compared across different device architectures. Finally, the main challenges in this field are discussed, including wafer-scale growth, defect control, infrared photodetection. در این مقاله مروری، پیشرفت‌های اخیر در سنتز و کاربرد مواد دوبعدی با تأکید بر روش رسوب شیمیایی از فاز بخار (CVD) بررسی شده است. ابتدا اصول رشد و پارامترهای کلیدی مؤثر بر فرایند CVD شامل دما، فشار، نرخ جریان گازهای حامل، نوع پیش‌ماده و ویژگی‌های زیرلایه مورد بحث قرار گرفته و سپس روش‌های متداول CVD شامل APCVD، LPCVD، PECVD، MOCVD و LECVD از نظر قابلیت رشد، مزایا و محدودیت‌ها مقایسه شده‌اند. در ادامه، راهبردهای دستیابی به رشد کنترل‌شده مواد دوبعدی تک‌بلوری مرور شده و اثر عواملی نظیر اندازه دانه، تعداد لایه‌ها، ریخت‌شناسی، جهت‌گیری کریستالی، فاز کریستالی، آلایش و نقص‌های ساختاری بر کیفیت بلوری و خواص اپتوالکترونیکی بررسی شده است. همچنین، ساختارهای ناهمگون جانبی و عمودی و نقش آن‌ها در مهندسی نوار انرژی و انتقال حامل‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند. بخش دیگری از این مقاله به آشکارسازهای نوری مبتنی بر مواد دوبعدی اختصاص دارد که در آن سازوکارهای فوتورسانایی، فوتوولتائیک، فوتوگیت و فوتوترموالکتریک و نیز شاخص‌های عملکردی شامل پاسخ‌دهی، بازده کوانتومی، زمان پاسخ، نسبت سیگنال به نویز و آشکارسازی ویژه بررسی شده‌اند. در پایان، چالش‌های اصلی شامل رشد در مقیاس ویفر، کنترل نقص‌ها و آشکارسازی مادون‌قرمز مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

https://nanomeghyas.ir/article_738112_abc2020b1997f606400398f4859c5f08.pdf

انجمن نانوفناوری ایران نانومقیاس 2423-5628 13 1 2026 05 22 Effect of NiO nanoparticles on the temperature dependence of birefringence and threshold voltage, and on ionic transport properties of E7 nematic liquid crystal اثر نانوذرات NiO بر وابستگی دمایی دوشکستی و ولتاژ آستانه و ویژگی‌های انتقال یونی در بلور مایع نماتیک E7 656 668 737801 10.22034/ns.2026.2092047.1434 FA زهرا صیدالی لیر گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. مرکز تحقیقات لیزر و پلاسما،دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز،ایران 0000-0001-6007-7374 فاطمه حمید گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. محمد صبائیان گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. مرکز تحقیقات لیزر و پلاسما،دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز،ایران Journal Article 2026 05 01 In this study, the temperature-dependent electro-optical properties of the nematic liquid crystal E7 in the presence of nickel oxide (NiO) nanoparticles were investigated. Birefringence variations of liquid crystal samples containing different weight percentages of NiO nanoparticles (0.01, 0.03, 0.06, 0.09, and 0.12 wt%) were measured at various temperatures. The presence of nanoparticles resulted in an increase in birefringence and an improvement in molecular ordering of the liquid crystal. The results showed that adding nanoparticles reduced the threshold voltage of the nematic liquid crystal cell. At 0.09 wt% concentration, the threshold voltage decreased by approximately 31% in the nematic phase. With increasing temperature, the threshold voltage decreased in all samples; however, this reduction was more pronounced in nanoparticle-doped samples compared to the pure one. In addition, impedance spectroscopy of the devices in the isotropic phase was performed over the frequency range of 0.1 Hz to 100 kHz to evaluate the effect of nanoparticles independent of molecular orientational order. The presence of NiO nanoparticles increased electrical conductivity and significantly affected ion transport dynamics, including ion mobility and diffusion coefficient. The simultaneous improvement in electrical and electro-optical properties demonstrates the strong potential of NiO-doped liquid crystal systems for advanced optoelectronic applications. در این تحقیق، وابستگی دمایی خواص الکترواپتیکی بلور مایع نماتیک E7 در حضور نانوذرات اکسید نیکل (NiO) مورد بررسی قرار گرفت. تغییرات دوشکستی نمونه‌های بلور مایع حاوی درصدهای وزنی مختلف نانوذرات NiO (01/0، 03/0، 06/0، 09/0 و 12/0)، در دماهای مختلف اندازه‌گیری شد. حضور نانوذرات منجر به افزایش دوشکستی و بهبود نظم مولکولی در بلور مایع شد. همچنین نتایج نشان داد که افزودن نانوذرات منجر به کاهش ولتاژ آستانه سلول بلور مایع نماتیک می‌شود؛ به‌گونه‌ای که با حضور 09/0 درصد وزنی نانوذرات، ولتاژ آستانه در فاز نماتیک حدود ۳۱ درصد کاهش یافت. با افزایش دما، ولتاژ آستانه سلول روندی کاهشی نشان داد؛ با این حال، شدت این کاهش در نمونۀ آلاییده با نانوذرات در مقایسه با نمونۀ خالص به‌طور قابل توجهی بیشتر بود. همچنین، پاسخ امپدانسی دستگاه‌های بلور مایع در فاز ایزوتروپیک در بازۀ فرکانسی 1/0 هرتز تا ۱۰۰ کیلوهرتز بررسی شد تا اثر نانوذرات، مستقل از نظم جهت‌گیری مولکولی، ارزیابی شود. افزودن نانوذرات NiO موجب افزایش رسانایی الکتریکی و بهبود قابل توجه در دینامیک انتقال یونی (تحرک‌پذیری و ضریب نفوذ یون‌ها) در فاز ایزوتروپیک شد. بهبود هم‌زمان خواص الکتریکی و الکترواپتیکی در نمونه‌های آلاییده با نانوذرات NiO، پتانسیل بالای این سامانه‌ها را برای کاربردهای اپتوالکترونیکی پیشرفته نشان می‌دهد.

https://nanomeghyas.ir/article_737801_7eddca83be50f8c8d20767d574f49ae8.pdf